Categoreiddio delweddau ar y Comin.

Dwi’n ddiolchgar iawn* i’r ffotograffydd Iestyn Hughes am gynnig rhai lluniau a dynnodd yn ystod Ras yr Iaith 2014 ar drwydded agored fel y gellir eu defnyddio ar erthygl Wicipedia am y Ras yr Iaith.

Testun sgwrs fer a roddais yn ystod Hacio’r Iaith eleni oedd ar bwysigrwydd categoreiddio erthyglau Wicipedia fel y daw cymaint o bobl ar eu traws a phosib, ac mae’r un peth yn wir am ddelweddau, ffeiliau sain a fideos sydd ar y Comin.

Ar ôl llwytho lluniau Iestyn o’r Ras i’r Comin, roedd angen eu categoreiddio. Roedd hyn yn dasg syml – ro’n i’n gosod bob un yng nghategori’r dref yr oedd y ras yn rhedeg drwyddi a chategori newydd Ras yr Iaith 2014.

Wrth greu categori newydd, rhaid wedyn gosod hwnnw yn ei fam gategori (neu falle creu’r fam gategori hefyd). Dyma esiamplau.
Ras yr Iaith 2014 > Ras yr Iaith > Atheltics in Wales > Athletics in the United Kingdom ….ayyb
Ras yr Iaith 2014 > 2014 in Wales > Wales by Year ….ayyb

Mantais cael lluniau ar y Comin ar drwydded CC-BY-SA yw y gallwch eu haddasu, felly tociais y llun hwn gan Iestyn i greu’r llun canlynol a’i osod ar erthygl Wicipedia am fudiad Merched y Wawr.

Ras yr Iaith 2014 MyW - Shortcut

Mae’r llun hwn yn rhoi tipyn mwy o sgôp ar gyfer categoreiddio, a des i fyny gyda’r canlynol:

Allwch chi feddwl am fwy o gategorïau addas?

Os oes gennych funud neu ddau fan hyn fan draw i sbario, beth am wneud bach o gategoreiddio ar y Comin – e.e. beth am osod gategoreiddio Capeli Cymru yn ôl sir. Bues i wrthi’n casglu lluniau capeli Cymraeg o du allan i Gymru i un categori pwrpasol – hoffwn wybod os oes mwy i gael.

Os am weld detholiad o gategorïau obscure, dwi’n argymell CommonsCat ar Tumblr.

*Tra dwi wrthi, dyma gyfle i ddiolch i Llinos Lanini, sydd wedi caniatau i llawer o’u lluniau gael eu llwytho, o artistiad yng Ngŵyl Tegeingl yn bennaf**. Tra mae digonedd o luniau rhydd ar gael o dirlun ac adeiladau hardd ac adnabyddus Cymru, does dim llawer luniau o ddigywddiadau ac unigolion sy’n rhan o ddiwylliant Cymraeg a Chymreig, felly mae lluniau Iestyn a Llinos yn werthfawr iawn.

**Am ryw reswm mae’r rhain wedi cael eu gosod yn syth ar y Wicipedia, ac er bod hawl eu hailddefnyddio ar y wicis eraill, bydd rhaid eu hallforio at y Comin yn gyntaf i hyn allu digwydd.

Advertisements

Wicipedia ym myd addysg.

Y syniad tu cefn i Wikipedia Education Program yw bod darlithwyr yn gosod aseiniadau i’w myfyrwyr fel eu bod yn creu cynnwys ar gyfer y Wikipedia. Gallaf weld manteision mawr yn hyn o ran y Gymraeg, sef
-gwella cynnwys y Wicipedia Cymraeg (yn enwedig yn y pynciau Addysg Uwch a gynnigir dryw’r Gymraeg)
-efallai dod yn ysgogiad i fyw o fyfyrwyr Addysg Bellach i gyflwyno gwaith cwrs yn Gymraeg (talcen caled ar hyn o bryd)

Esiamplau:
Israddedigion ar gwrs Gwarchod Natur a Thirlun yn Mhirfysgol Charles y Weriniaeth Siec ble gofynwyd i fyfyrwyr ddewis safle dan warchodaeth, ymweld â safle, tynnu lluniau, rhoi cyflwyniad 15 munud i’r dosbarth a hefyd ysgrifennu erthygl fanwl am y safle dan sylw.
Israddegion ac Olraddedigion ar dri cwrs Hanes Celf ym Mhrifysgol Barcelona yn gweithio ar gynyddu’r nifer ac ehangu ar gynnwys erthyglau am y mudiad Modernisme yng Nghatalonia.

Yn nes at adre, mae Wikimedia UK newydd benodi Toni Sant (am enw cŵl!) fel Trefnydd Addysg, ble bydd yn hwyluso’r broses a rhannu ei brofiadau. Mae’n werth gwylio’r cyflwyniad isod ganddo yn esbonio sut mae defnyddio Wikipedia wrth osod aseiniadau.

Diweddariad: Yng Nghaerdydd o bosib bydd cynhadledd EduWiki 2013 yn mis Tachwedd 2013. Dyna’r lle ar gyfer dod o hyd i lawer o atebion! Cadwch olwg ar y dudalen ar gyfer y datblygiadau diweddaraf.

Wicipedia Cymraeg yn Eisteddfod Genedlaethol

Yn ystod yr Eisteddfod Genedlaethol eleni, cynhaliwyd Gŵyl Dechnoleg Gymraeg ym mhabell Cefnlen. Rhoddwyd gwahoddiad i griw Hacio’r Iaith drefnu amserlen wythnos cyfan o weithgareddau, ac fe neilltuwyd prynhawn dydd Mercher ar gyfer cyflwyniad/gweithdy ar sut i olygu’r Wicipedia Cymraeg.

Poster Cefnlen Eisteddfod 2012Y fi roddodd y cyflwyniad, a dw i’n eithaf hapus fel yr aeth pethau – ro’n i wedi paratoi rhywfaint o flaen llaw (yn wahanol i’m cyflwyniad trychinebus yn anghynhadledd Hacio’r Iaith ym mis Ionawr!). Daeth rhyw 15 – 20 o bobl i’r digwyddiad gan gynnwys tri neu bedwar cyfrannwr profiadol arall o’r Wicipedia.

Wedi i mi orffen fy llith, rhannwyd pawb i grwpiau bychain, gan sicrhau bod un golygydd profiadol a gliniadur i bob grŵp. Gan bod di-wi ar gael ym mhabell Cefnlen eleni, roedd modd golygu yn y fan a’r lle.

Yn ychwanegol i’r gweithdy Wicipedia, bu ambell olygydd ar y stondin drwy’r wythnos, gan olygu bod presenoldeb gan y Wicipedia Cymraeg yn ystod y sesiynau Cymorth Cyfryngau Digidol a gynhaliwyd drwy’r wythnos.  Roedd felly modd cynnig tipyn o hyfforddiant un-i-un i’r cyhoedd, ac mae’n braf gallu dweud y cymerodd ambell aelod o’r cyhoedd fantais o hyn, a gobeithiwn weld ffrwyth hyn yn y dyfodol.

Wicimedia Eiseddfod 2012 Eisteddfod2012 011

Les Barker a'r Wicipedia Cymraeg

Yn ystod y gweithdy, cawsom hefyd ymweliad gan Roger Bankin, sef un o gyfarwyddwyr Wikimedia UK. Roedd yn dda iawn cael sgwrsio gyda fo. Darllenwch ei adroddiad yma (a’r dudalen sgwrs), ac mae cofnod ar flog Wikimedia UK hefyd.

Fel y digwyddiad Golygathon yng Nghaerdydd ym mis Mehefin, credaf bod cynnal digwyddiadau fel hyn yn bwysig er mwyn:

  • codi proffil y Wicipedia
  • dangos sut y gall unrhyw un gyfrannu ato
  • a gobeithio denu cyfranwyr newydd ar gyfer y dyfodol

Deallaf fod hyn y gofyn tipyn o’r cyfranwyr presennol, ond dw i’n meddwl ein bod yn dechrau magu momentwn, ac o ddarllen rhwng y llinellau, dw i’n meddwl bydd tipyn o gefnogaeth, boed yn ymarfer a/neu’n ariannol yn mynd i ddod o gyfeiriad Wikimedia UK yn y dyfodol agos. Os ydym am fanteisio’n llawn ar hyn, rhaid i ni ddechrau meddwl o ddifri beth rydym am anelu tuag ato a pha fath o adnoddau rydym eu hangen i wireddu hyn.

Yn ôl at yr Eisteddfod a’r cyflwyniad. Rhoddwyd esiampl gan Carl Morris o ba mor ddefnyddiol ydy’r Ŵyl o ran cyfle i ychwanegu delweddau at y comin. Daeth gwr draw i’r Gefnlen a dechreuodd Carl sgwrsio ag o, gan holi os oedd yn ymwybodol o’r Wicipedia a gofyn beth oedd ei ddiddordebau. Ateb y gwr oedd bod ganddo ddiddordeb mawr mewn gwyddbwyll a bod yna hyd yn oed erthygl amdano ar y Wicipeida, gan iddo gynrychioli Cymru ar lefel ryngwladol. Aeth Carl yn syth i’r erthygl a sylwi nad oedd (ar y pryd!) lun o’r gwr ar yr erthygl – felly aeth ati’n syth i wirio’r sefyllfa.

Diolch yn fawr i bawb a fu mor hael gyda’u hamser yn ystod wythnos yr Eisteddfod, i griw Hacio’r Iaith i gymryd rhan, i’r Eisteddfod a chwmni Imaginet am y gofod a’r di-wi ac hefyd i Adran Deledu a Ffilm Prifysgol Aberystwyth am fenthyg gliniaduron a rhyddhau staff a fu’n ein cynorthwyo.

Golygathon y Wicipedia Cymraeg 2012

Ar dydd Sadwrn y 30ain o Fehefin, cynhaliwyd Golygathon (Editathon yn Saesneg) yn Llyfrgell Ganol Caerdydd. Yr wythnos blaenorol, roedd gŵyl Tafwyl newydd gael ei chynnal yn y ddinas, a meddyliais byddai’ n syniad da cyfuno digwyddiad Wicipedia gyda gŵyl Gymraeg, yn debyg i olygathon y Wici Basgeg a gynhaliwyd i gyd fynd a Ffair Lyfrau a Recordiau Durango 2011.

Hwn oedd y digwyddiad ‘yn y cnawd’ cyntaf o olygwyr y Wicipedia Cymraeg, er i’r Wicipedia ei hun fod mewn bodolaeth ers 2006.

Daeth 8 o bobl draw i Ystafell TGC y llyfrgell yn ystod y dydd, rhai am y dydd cyfan, eraill am rhyw awren, ac fe ymunodd 7 golygwr arall yn yr hwyl, ond o flaen eu cyfrifiaduron ym mhedwar ban byd! O’r rhai ddaeth i’r llyfrgell, roedd pedwar yn olygwyr rheolaidd, un yn golygu’n achlysurol, dau yn olygwyr ar y Wiciepdai Saesneg, ond ddim wedi bod a’r hyder i olygu’n Gymraeg o’r blaen, ac un gyda dim profiad o olygu o’r blaen.

O ran y golygu, doedd 13 erthygl newydd, ac 17 erthygl wedi eu gwella ddim cymaint ag oeddwn wedi disgwyl,  ond prif lwyddiant y dydd oedd y cymdeithasu a’r trafod dros ginio.

Hoffwn ddiolch i staff Llyfrgell Ganolog Caerdyddd am eu cefnogaeth, yn arbennig Steve am roi cyflwyniad i ni o gynnwys yr adran Astudiaethau Lleol, Carole am y trefnu ac i Kate am ei chymorth wrth ddod o hyd i  ddeunydd darllen perthnasol i ni. Diolch hefyd i Wikimedia UK am noddi’r cinio.

Golygathon Caerdydd 2012 Golygathon 2012

Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd na all jyst rhywun-rhywun ei olygu

Hoffwn eich cyfeirio at gofnod ardderchog Wikipedia, the free encyclopedia that not just anyone can edit ar halfblog.net. Mae’n werth clicio ar y ddolen jyst er mwyn gweld yr header dychanol, ond mae’r awdur Geoff yn llwyddo i gyfuno trosolwg, beirniadaeth a chyngor dechreuol ar sut i fwrw at i gyfranu at y Wikipedia Saesneg.

Mae popeth fwy neu lai yn berthnasol i’r Wicipedia Cymraeg. Isod mae rhestr o’r holl bwyntiau mae’n godi a dw i am eu defnyddio nhw i gyd fel sail erthyglau unigol yn trafod pob pwynt gyda ffocws ar y Wicipedia Cymraeg. Byddwch yn amyneddgar – fel all hyn gymryd amser…

== Deall y cysyniad wiki ==

== Hawlfraint / Creative Commons ==

== Amlygrwydd==

== Canllawiau Ysgrifennu ==

== Gwaith meta (neu ‘meta-waith’ os liciwch chi) ==

== Jargon ==

== Cystrawen wici (cod MediaWiki) ==

== Gwleidyddiaeth ==

== Byddwch yn feiddgar! Ond … ==

 

Ariannu’r Wicipedia Cymraeg yn uniongyrchol.

Pob hyn a hyn, mae hysbyseb yn ymddangos ar dudalen flaen y Wicipedia ar gyfer apêl codi arian tuag at Sefydliad Wikimedia, y cwmni/elusen sy’n cynnal holl brosiectau wici, gan gynnwys y Wicipedia Cymraeg (a’r prosiectau Cymraeg eraill llai adnabyddus).

Dyma Rhodri’n gofyn cwestiwn diddorol:

Dw i ddim yn meddwl y gellir ariannu’r Wicipedia Cymraeg yn uniongyrchol, yn bennaf gan nad yw ond yn bodoli fel gwefan – does dim ‘pwyllgor’ (anghyffredin i ni Gymry!), cyfansoddiad, nac felly gyfrif banc.

Rhai pwyntiau:

  • Does gan Y Wicipedia Cymraeg ei hun ddim costau cynnal, gan mai Sefydliad Wikimedia sy’n gyfrifol am y llety. Felly mae unrhyw gyfraniad tuag at y Sefydliad Wikimedia yn helpu i gadw’r Wicipedia Cymraeg arlein.
  • Mae canghennau ‘lleol’ o’r Sefydliad Wikimedia yn bodoli mewn sawl gwlad ar lefel gwladwriaethau sofran, gan gynnwys y Deyrnas Gyfunol. Mae Wikimedia UK yn endid annibynnol  sydd wedi ei gofrestru fel elusen, sydd a bwrdd rheoli ac sy’n cyhoeddi ei gyfrifon. Er tegwch, maent yn ymwybodol o wahaniaethau ieithyddol y DG ac wedi cynnig cymorth arianol ac ymarferol i’r Wikipedia Cymraeg yn y gorffennol. (Noder hefyd, mae ymgais i sefydlu Cangen Wikimedia Cataleneg, ar sail iaith a siaredir o fewn 3 neu 4 (?) gwladwriaeth – mwy am hyn eto)

Wrth gwrs, gall unrhyw un gyfrannu tuag at gostau cynhyrchu unrhyw ddeunydd hyrwyddo, neu noddi/ariannu digwyddiad fel sesiwn hyfforddi/creu cynnwys (llogi ystafell,  offer a thalu treuliau mynychwyr).

Hefyd, mae son bod Llywodraeth Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg am dalu cwmni/sefydliad (drwy dendr)i gyfrannu cynnwys at y Wikipedia Basgeg.